اگر از کنار یک ساختمان در حال ساخت بگذرید، میلگردهایی را می‌بینید که از دل بتن بیرون زده‌اند. کمتر کسی به این فکر می‌کند که آن میلگرد پیش از رسیدن به کارگاه چه مسیری را طی کرده است. بخش مهمی از این مسیر با یک محصول ساده‌نما شروع می‌شود: شمش فولادی.
شمش چیست؟
شمش یا بیلت، قطعه‌ای بلند از فولاد با مقطع مربع یا مستطیل و لبه‌های گرد است. شمش محصول نیمه‌نهایی است؛ یعنی خودش مستقیم در ساختمان یا ماشین به کار نمی‌رود، بلکه ماده اولیه کارخانه‌هایی است که محصول نهایی را می‌سازند.
شمش چطور ساخته می‌شود؟
شمش معمولاً با روش ریخته‌گری پیوسته تولید می‌شود. فولاد مذاب درون قالبی ریخته می‌شود که با آب خنک می‌شود. فولاد به‌تدریج سفت می‌شود و به شکل یک قطعه بلند و یکپارچه از قالب بیرون می‌آید. سپس این قطعه به طول‌های مشخص بریده می‌شود. نتیجه، قطعه‌ای با ساختار متراکم و یکدست است.
بعد از شمش چه اتفاقی می‌افتد؟
شمش در کارخانه نورد دوباره داغ می‌شود و از میان غلتک‌هایی عبور می‌کند که آن را می‌کشند و شکل می‌دهند. حاصل این کار، محصولات طویل فولادی است: میلگرد، مفتول و تیرآهن. به همین دلیل شمش نقشی اساسی در زنجیره تأمین صنعت فولاد دارد و ماده اولیه محصولاتی است که در ساخت‌وساز، زیرساخت، صنعت خودرو و ماشین‌آلات به کار می‌روند.
چرا کیفیت شمش این‌قدر مهم است؟
ترکیب شیمیایی شمش تعیین می‌کند که محصول نهایی چقدر محکم و چقدر شکل‌پذیر باشد. اگر این ترکیب با نیاز کارخانه نورد هم‌خوان نباشد، مشکل در خود شمش دیده نمی‌شود؛ بلکه بعداً در میلگرد یا تیرآهن خودش را نشان می‌دهد، وقتی دیگر برای جبران دیر است. ترک یا حفره درون شمش هم در نورد به ضایعات و هزینه اضافه می‌انجامد.
به همین دلیل، شمش در اندازه‌ها و گریدهای مختلف تولید می‌شود تا نیاز هر خریدار و هر کاربرد را برآورده کند. برای خریدار، روشن بودن مشخصات شمش پیش از معامله، اولین قدم برای داشتن محصول نهایی درست است.
جمع‌بندی
شمش شاید به چشم نیاید، اما پایه بخش بزرگی از فولادی است که در اطراف خود می‌بینیم. در زیما، شمش یکی از محورهای اصلی فعالیت ماست؛ چون از همان ابتدا متعهد بوده‌ایم در صنعت فولاد اثری معنادار بگذاریم.
